متون عمومي
1 تعیین مسئول ایمنی و بهداشت
     مسئول فنی موظف است در آزمایشگاه فرد مشخصی که آگاه به امورفنی باشد ، به عنوان مسئول ایمنی   (Safety Officer)انتخاب ومعرفی نموده و وظایف وحدود اختیارات او را مکتوب و ابلاغ نماید جایگاه مسئول ایمنی باید در نمودار سازمانی آزمایشگاه مشخص باشد . مسئول کلیه امور مربوط به ایمنی اشاره شده درزیر ، مسئول ایمنی آزمایشگاه می باشد .
2- مستندسازی
دستورالعمل های زیر باید مکتوب شود و بعنوان بخشی از مستندات الزامی آزمایشگاه ، هر زمان قابل ارائه به بازرسین یا ممیزان باشد:
دستورالعمل حفاظت و ایمنی کارکنان و ایمنی درمحیط آزمایشگاه .
دستورالعمل نحوه سترون سازی ، نحوه شستشوی لوازم شیشه ای و نظافت محیط و سطوح دستورالعمل دفع پسماند ها
      ثبت، گزارش و پیگیری حوادث مخاطره آمیز نظیر فرورفتن سوزن، ریختن وپاشیدن   موادشیمیایی ، موادآلوده و نگهداری سوابق مربوطه . جهت سهولت ثبت این موارد می توان فرم های مخصوص طراحی نمود .
3- آموزش کارکنان
     مسئولیت آموزش کارکنان در خصوص ملاحظات ایمنی و مفاد مندرج در دستورالعمل های مرتبط با حفاظت و ایمنی ، تحت نظارت مسئول فنی آزمایشگاه ، به عهده مسئول ایمنی وبهداشت می باشد . ارزیابی اثربخش بودن      آموزش ها و رعایت الزامات آموزش داده شده بر عهده مسئول ایمنی و بهداشت است .      
     سوابق مربوط به آموزش های انجام شده باید حفظ گردد . 
4- ایمنی کارکنان
      - همه کارکنان آزمایشگاه در محیط انجام کار فنی باید روپوش سفید به تن داشته باشند .
      - باید وسایل حفاظت فردی اولیه مانند دستکش لاتکس، ماسک، و وسایل کمکی جهت   برداشت مایعات توسط پیپت ، درآزمایشگاه دردسترس بوده ومورداستفاده قرارگیرد.
     - سایر وسایل حفاظت فردی مانند عینک ایمنی، حفاظ صورت ،گان وتجهیزاتی مانند دوش اضطراری ودستگاه چشم شوی بایددرآزمایشگاه وجود داشته ودر موارد ضروری دردسترس کارکنان باشد.
     - کارکنان باید با روش صحیح شستشوی دست آشنا بوده وآن رابکار ببندند .
     - کارکنان مسئول شستشو در آزمایشگاه هنگام کار باید از دستکش ضخیم ، پیش بند و ماسک استفاده نموده وهنگام برس زدن لوله ها حتما ازعینک ایمنی استفاده نمایند .
5- شستشو ، سترون سازی و ضدعفونی کردن در آزمایشگاه  
     - دستورالعمل مکتوب شده در این خصوص باید توسط مسئول ایمنی بهداشت به کارکنان مسئول شستشو و نظافت آموزش داده شده وبررعایت آن نظارت گردد.
     - مسئول ایمنی باید ازانتخاب ماده ضدعفونی کننده مناسب وکیفیت مواد فوق (ازطریق آزمایش در آزمایشگاه ویاخرید آن از تامین کنندگان مورد تایید ) اطمینان حاصل نماید .
     -باید همیشه صابون مایع وموادضدعفونی کننده مناسب درآزمایشگاه موجود بوده و دردسترس کارکنان قرارگیرد.
6- دفع پسماند های آزمایشگاهی
چگونگی امحاء نمونه ها وهمچنین نحوه امحاء مواد و وسایل انجام آزمایش ، پس از اتمام کار ، باید
 مشخص و مکتوب گردد ( به ضمیمه مدارکی جهت الگوبرداری آمده است ).
به منظور حفظ سلامت افرادوجلوگیری از اثرات زیان آورپسماندهای آزمایشگاهی ، باید دستورالعمل
 ویژه ای در مورد مدیریت پسماند آزمایشگاهی مکتوب شده و جزو مستندات آزمایشگاه قابل ارئه باشد .
 مدیریت ایمن وصحیح پسماند هادر مراحل جداسازی، بی خطرسازی، جمع آوری ، بسته بندی،
 حمل ونقل ودفع پسماند می بایست اعمال گردد.
 پسماندهایی که درآزمایشگاه تولید می شوند شامل موارد زیرمی باشند :
 پسماندهای عادی وغیر آلوده
پسماندهای عفونی مانند سرم و سایر مایعات آلوده بدن ، کشتهای میکروبی وغیره
 پسماندهای تیزوبرنده مانندسرسوزن، تیغه اسکالپل، شیشه های شکسته، سرسمپلروغیره
 پسماندهای شیمیایی شامل انواع موادومعرفهای آزمایشگاهی(کیتهای تشخیصی)
 - باید پسماندهای عادی وغیر آلوده رادر محل تولید ازپسماندهای آزمایشگاهی جداسازی نمود. دفع
 پسماندهای عادی و غیرآلوده مانند پسماندهای خانگی انجام می شود .
- وسایلی که پس ازسترون سازی دوباره واردچرخه کاری می گردند باید درکیسه های مخصوص
 اتوکلاو وجدا ازوسایلی که پس ازسترون سازی دفع می گردند، قرار داده شوند.
- کلیه پسماندهای عفونی آزمایشگاهی باید ابتدا اتوکلاو شده وسپس به طریقه بهداشتی دفع گردند.
 - دستگاههای فورواتوکلاو بایدعملکرد مطلوب داشته باشند جهت بررسی صحت عملکرد اتوکلاو باید ازاندیکاتورهای شیمیایی وبیولوژیک استفاده نمودو مستندات کنترل کیفی مربوطه باید موجود باشد .
 - پسماندهای تیز وبرنده باید مانند سرسوزن ها، وسایل شیشه ای شکسته ، تیغ اسکالپل، نوک سمپلروغیره در ظروف ایمن (Safety Box) قرارگرفته وزمانی که سه چهارم محفظه پرشد، اتوکلاو شده وسپس به طریقه بهداشتی دفع گردند .
- درموقع جمع آوری ، حمل ونقل ودفع پسماندها باید از وسایل و پوششها ی حفاظتی لازم استفاده شود.
- تمامی مراحل جمع آوری وحمل ونقل کیسه های پسماندها باید با دست انجام پذیرد ، زیرا استفاده از وسایل مکانیکی سبب پاره شدن کیسه ها وترشح و پاشیدن مواد آلوده می‌گردد. سطل های محتوی کیسه های پسماند برای اجتناب از واژگونی باید توسط گاری چرخدارجابجا شوند .
- جمع آوری ودفع پسماندها باید طبق برنامه زمانبندی مشخص و متناسب بامیزان تولید پسماند بوده و حداقل به طورروزانه انجام پذیرد.
7 واکسیناسیون کارکنان
     قبل ازشــروع به کار، باید ایمنی کارکنان دربرابرمیـکروارگانیسمهایی که احتمال مواجهه با آنها وجود دارد ، به ویژه درمورد هپاتیت B ، هپاتیتC  و HIV ارزیابی شده وسوابق آن موجود باشد.
    چنانچه سابقه مستند از انجام واکسیناسیون قبلی فرد برای هپاتیت B موجود نبود ، ابتدا آنتی بادی هپاتیت B اندازه گیری می شود ، در صورت ایمن نبودن فرد ، واکسیناسیون انجام شده و 3-2 ماه بعد از انجام واکسیناسیون جهت حصول اطمینان از موثر بودن برنامه ، مجددا آنتی بادی هپاتیت مورد ارزیابی قرار گیرد.
    بررسی کارکنان از نظر مصونیت یا لزوم انجام واکسیناسیون در برابر میکروارگانیسم های خاص مولد بیماری هایی مثل دیفتری ، سرخک ، سرخجه و.... برای افرادی که در آزمایشگاههای تحقیقاتی مربوطه کار می کنند الزامی است .
    باید درمکانهایی که با میـکروارگانیسمهای پرخطر مانند مایکوباکتـریوم توبرکولوزیس، بروسلا ، قارچ ها وغیره کار می شود، ازهودهای ایمنی بیولوژیک کلاس II استفاده شود.
8 ایمنی محیط آزمایشگاه ملاحظات مربوط به ایمنی محیط و فضای آزمایشگاه ( مندرج در اصول طراحی فضای آزمایشگاه ) می بایست بطور کامل رعایت گردد .

فايلها
ايمني و بهداشت آزمايشگاه 1.docx 15.258 KB